Sklep powyżej 200 m² a system kaucyjny: obowiązki i przygotowanie

System kaucyjny to jedna z największych zmian w handlu detalicznym ostatnich lat. Klient płaci kaucję przy zakupie napoju, a odzyskuje ją, oddając puste opakowanie. Dla sklepów oznacza to nowe zadania — i nową decyzję: jak tę zbiórkę zorganizować.

Kogo dotyczy obowiązek

Trzeba rozróżnić dwie rzeczy.

• Pobieranie kaucji dotyczy wszystkich sklepów, niezależnie od powierzchni, jeżeli sprzedają napoje w opakowaniach objętych systemem.
• Zbieranie opakowań jest obowiązkowe dla sklepów o powierzchni powyżej 200 m². Mniejsze sklepy mogą przystąpić do systemu dobrowolnie.

Niezależnie od sklepów w każdej gminie ma działać co najmniej jeden stacjonarny punkt odbierania opakowań objętych systemem.

Jakie opakowania i jaka kaucja

Systemem objęte są opakowania oznaczone logotypem systemu kaucyjnego:

Klient nie musi pokazywać paragonu, żeby odzyskać kaucję. Liczy się oznakowanie opakowania, a nie to, gdzie napój został kupiony.

Zbiórka ręczna czy automat?

Przepisy określają, jakie opakowania sklep ma przyjąć. Zbiórkę można prowadzić ręcznie — w sklepie lub w wydzielonym punkcie — albo za pomocą automatu kaucyjnego. Obie drogi mają swoje konsekwencje dla codziennej pracy sklepu.

Zbiórka ręczna

• każdy zwrot angażuje pracownika, zwykle przy kasie albo w osobnym punkcie,
• w godzinach szczytu zwroty wydłużają kolejki,
• opakowania trzeba sprawdzić, policzyć i przechować — to miejsce na zapleczu i kwestia higieny,
• łatwiej o pomyłki przy liczeniu i rozliczaniu kaucji.

Automat kaucyjny

• klient oddaje opakowania samodzielnie, a personel zostaje przy swojej pracy,
• automat rozpoznaje opakowanie po oznakowaniu i kodzie, więc zwrot trwa chwilę,
• zgniatanie opakowań w automacie ogranicza miejsce potrzebne na ich przechowanie,
• dane o zwrotach są zapisywane automatycznie, co ułatwia rozliczenia.

Automat oznacza z kolei miejsce w sklepie lub przed nim, zasilanie i serwis. To dlatego tak ważny jest sposób finansowania — o tym piszemy w artykule Wynajem, dzierżawa czy leasing automatu kaucyjnego.

Jak przygotować sklep — lista kontrolna

1. Sprawdź powierzchnię sklepu. Od tego zależy, czy zbiórka jest obowiązkowa, czy dobrowolna.
2. Ustal zasady rozliczeń. Sposób rozliczania kaucji i odbioru zebranych opakowań uzgadnia się z operatorem systemu. Wśród operatorów działających w Polsce są m.in. Kaucja.pl, OK Operator Kaucyjny i Zwrotka.
3. Oszacuj ruch. Ile napojów w opakowaniach objętych systemem sprzedajesz i kiedy klienci robią zakupy — to podpowie, czy zbiórka ręczna nie zablokuje kas.
4. Wybierz miejsce. Na automat — z dostępem do zasilania i widoczne dla klientów. Na zbiórkę ręczną — z zapleczem na przechowanie opakowań.
5. Przeszkol personel. Jak przyjmować opakowania, co zrobić z opakowaniem bez oznakowania i jak rozliczać kaucję.
6. Poinformuj klientów. Jasna informacja przy wejściu, gdzie i jak oddać opakowania, oszczędza pytań przy kasie.

Mały sklep: czy przystąpić dobrowolnie?

Sklep do 200 m² nie ma obowiązku zbierania opakowań. Warto jednak zadać sobie pytanie, gdzie klienci będą je oddawać — jeśli w sklepie obok, to tam zrobią też część zakupów. Dobrowolne przystąpienie może więc być decyzją o utrzymaniu klientów, a nie tylko o ekologii.

Najczęstsze pytania

Czy sklep może żądać paragonu przy zwrocie opakowania?

Nie. Do odzyskania kaucji paragon nie jest wymagany — liczy się oznakowanie opakowania logotypem systemu.

Czy sklep, który nie sprzedaje napojów w opakowaniach z kaucją, musi coś robić?

Kaucję pobiera się przy sprzedaży napojów w opakowaniach objętych systemem. Obowiązek zbierania opakowań dotyczy sklepów powyżej 200 m² — szczegóły swojej sytuacji warto potwierdzić z operatorem systemu.

Czy do zbiórki potrzebny jest automat?

Nie jest to jedyna droga — zbiórkę można prowadzić także ręcznie. Automat odciąża jednak personel i porządkuje rozliczenia, dlatego przy większym ruchu zwykle okazuje się wygodniejszy.